ENSO ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲမှုများ၊ El Niño လက်ရှိအခြေအနေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်အနီးဝန်းကျင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်းသို့ သက်ရောက်နိုင်ခြေများ
MMWeather အမည်ဖြင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း နှင့် မိုးလေဝသအခြေအနေများလေ့လာခြင်း၊ အသိပေးတင်ပြခြင်း တို့ကို
၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါသည်
MMWeather, a service for studying and reporting weather conditions and climate change, was launched on May 18, 2008.
၂၀၀၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၇ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၌ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အားအလွန်ကောင်းသည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းနာဂစ်(NARGIS) ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်အပြီး လူ့အသက်ပေါင်းများစွာနှင့် ကျွဲနွားတိရိစ္ဆာန်များ၊ လယ်ယာမြေများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။
ပြင်းထန်သောသဘာဝဘေးများဖြစ်ပေါ်သည့်အခါတိုင်း -
ကြိုတင်သတိပေးခြင်း
ကယ်ဆယ်ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
ရှာဖွေကယ်ဆယ်ခြင်း နှင့်
ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင် လိုအပ်သော သတင်းများ အချိန်မီရရှိနိုင်စေရန်ရည်ရွယ်ပြီး MMWeather အမည်ဖြင့် ရာသီဥတုနှင့် မိုးလေဝသဆိုင်ရာ လေ့လာခြင်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Site Founder
ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာခြင်းကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားသောအစွန်းရောက်ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်များလည်း ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၄ နှစ်မှ ၇ နှစ်လျှင် ၁ ကြိမ်ခန့်သာဖြစ်တတ်သော အစွန်းရောက်ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်များဖြစ်သည့် အယ်လ်နီညိုနှင့် လာနီညာ(El Niño and La Niña) ဖြစ်စဉ်များ၊ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပေါ်တတ်သည့် အိုင်အိုဒီ(Indian Ocean Dipole - Positive and Negative) အစရှိသည့် ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်များသည်လည်း ဖြစ်ပေါ်မှုစိပ်လာသည်။
ထို့အပြင် ပြင်းထန်သည့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းများကြောင့် နွေမုတ်သုံရာသီ(ဇွန်လမှ အောက်တိုဘာလအတွင်း)နှင့် ဆောင်းမုတ်သုံရာသီ(ဒီဇင်ဘာလမှဧပြီလအတွင်း)ဖြစ်ပေါ်သည့် မုန်တိုင်းများသည်လည်း လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲလာခြင်း၊ ပိုမိုအားကောင်းလာခြင်း၊ မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်မှုအရေအတွက် များလာခြင်းနှင့်လျော့ကျသွားခြင်းစသည့် မူမမှန်သော ထူးခြားမိုးလေဝသဖြစ်စဉ်များလည်း လာမည့်နှစ်များတွင် ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ဘွယ်ရှိနေသည်။
ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာခြင်း(Global Warming)ကြောင့် ဝင်ရိုးစွန်းရေခဲပြင်များအရည်ပျော်မှုပိုမိုလာပြီး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် နောက်ဆက်တွဲရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်းများသည်လည်း တနှစ်ထက်တနှစ်ပိုမိုလာနိုင်သည့်အတွက် နေ့စဉ်၊ အပတ်စဉ်နှင့် လစဉ်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော မိုးလေဝသထူးခြားမှုအခြေအနေများကို ပြည်သူများကိုယ်တိုင် သိရှိနားလည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျလေ့လာခန့်မှန်းနိုင်ကြစေရန် ရည်ရွယ်လျှက် MMWeather Website ကို စီစဉ် ရေးသားတင်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။
"မုန်တိုင်းတွေတိုက်တာ၊ မိုးတွေများလို့ - မြစ်တွေရေကြီးရေလျှံဖြစ်လာတာ၊ တောင်ကျချောင်းရေတွေဆင်းလာလို့ ရေကြီးရေလျှံဖြစ်တဲ့အပြင်
တောင်တွေပြို-မြေတွေပြိုတာ၊ ပင်လယ်ဒီရေမြင့်တက်တာကြောင့် အနိမ့်ပိုင်းတွေ ရေဝင်/ရေကြီးတာ၊ ငလျင်လှုပ်တာ စသည်ဖြင့် ...
ဒီလိုသဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကို မဖြစ်ကြပါနဲ့လို့ တားဆီးလို့ မရဘူး"
"ဖြစ်လာတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေနဲ့ လိုက်လျောညီထွေနေတတ်အောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်စီမံထားနိုင်အောင်
ခေါင်းဆောင်တတ်တဲ့ ပြည်သူတွေ များသည်ထက်များလာအောင် အသိပညာပေးတာများများလုပ်ဘို့ဘဲ လိုတယ်"
"ပေးလိုက်တဲ့ အသိပညာကို ပြည်သူတွေအားလုံးကလဲ လိုက်နာတတ်ပြီဆိုရင် ...
ဘယ်လိုသဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေဖြစ်ဖြစ် အသက်ဆုံးရှုံးမှုတွေ နည်းလာလိမ့်မယ်"
ဝါသနာအရ လေ့လာစူးစမ်းပြီး လူမှုကွန်ယက်များတွင် အများပြည်သူအတွက် မျှဝေပေးနေသူတစ်ဦးသည် "နာမည်ကျော်ဖို့" ထက် "အများအကျိုးရှိဖို့" ကို အခြေခံစိတ်ထားအဖြစ် ထားရှိသင့်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် မိုးလေဝသ၊ သဘာဝဘေး၊ သိပ္ပံပညာကဲ့သို့ အများပြည်သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော အကြောင်းအရာများကို မျှဝေသူများအတွက် ပို၍အရေးကြီးပါသည်။
မိုးလေဝသ ဝါသနာရှင်/ပညာရှင်များအတွက် ကျင့်ဝတ် (Code of Ethics)
အောက်ပါ အချက် ၁၀ ချက်ကို လက်ကိုင်ထားနိုင်ပါသည်။
1. အမှန်တရားကို ဦးစားပေးမည်။
2. အရင်းအမြစ်ကို အမြဲဖော်ပြမည်။
3. မသေချာသော အချက်ကို မသေချာဟု ပြောမည်။
4. မှားယွင်းလျှင် ပြင်ဆင်ဝန်ခံမည်။
5. အများပြည်သူ ဘေးကင်းရေးကို ဦးစားပေးမည်။
6. ကြောက်လန့်စေသော ဖော်ပြချက်များကို ရှောင်ကြဉ်မည်။
7. အမြဲလေ့လာသင်ယူနေမည်။
8. ဝေဖန်ချက်များကို အကျိုးရှိစွာ လက်ခံမည်။
9. သိပ္ပံအခြေခံဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြမည်။
10. မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာထက် ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကို ပိုမိုတန်ဖိုးထားမည်။
"ကျွန်ုပ်သည် အရာရာကို သိသူမဟုတ်၊ အမြဲသင်ယူနေသူဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ခန့်မှန်းချက်တိုင်း မှန်ကန်ရန်သာ မဟုတ်ဘဲ၊ သိပ္ပံအခြေခံ အချက်အလက်များကို ရိုးသားစွာ မျှဝေ၍ ပြည်သူများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အထောက်အကူပြုရန် ဖြစ်သည်"
မေလ ၂၄-၂၅ ရက်တွင် အာရေဗျပင်လယ်အတွင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Depression)
မေလ ၂၉-၃၀ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း အားကောင်းသောမုန်တိုင်းငယ် (Deep Depression)
ဇူလိုင် ၁၄ မှ ၂၀ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Depression)
ဇူလိုင် ၁၅-၁၆ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ကုန်းတွင်းလေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Land Depression)
ဇူလိုင် ၂၅ မှ ၂၇ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Depression)
ဩဂုတ် ၁၈-၁၉ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Depression)
စက်တင်ဘာ ၆ မှ ၁၁ ရက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်းနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံပေါ်တွင် ကုန်းတွင်းမုန်တိုင်းငယ် (Land Deep Depression)
စက်တင်ဘာ ၂၆ မှ ၂၈ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (Depression)
အောက်တိုဘာ ၁ မှ ၃ ရက်တွင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်း မုန်တိုင်းငယ် (Deep Depression)
အောက်တိုဘာ ၁ မှ ၇ ရက်တွင် အာရေဗျပင်လယ်အတွင်း အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပေါ်သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ ပထမဦးဆုံး ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း “Shakti” - အားအလွန်ကောင်းသောဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း (Severe Cyclonic Storm – Shakti) ဖြစ်လာပြီးနောက်၊ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာအနောက်မြောက်ပိုင်း အိုမန်နိုင်ငံအနီးပင်လယ်ပြင်တွင် အားပျော့ပျက်ပြယ်သည်၊ လူထိခိုက်သေဆုံးမှု မရှိ
အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက် မှ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်တွင် အာရေဗျပင်လယ်၌ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း(Depression)
အောက်တိုဘာ ၂၅ မှ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပေါ်သည့် -
၂၀၂၅ ခုနှစ်၏ ဒုတိယမြောက် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း "Montha" သည် ဒုတိယမြောက် အားအလွန်ကောင်းသောဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း - Severe Cyclonic Storm Montha)ဖြစ်လာပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ Mahabubabad, Suryapet နှင့် Andra Pradesh ပြည်နယ်တို့တွင် ၉ ဦးအသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဘိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၀၃ ဘီလီယံ ရှိခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် မှ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်အထိ - ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း SENYAR ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံ(Southern Thailand (especially Songkhla), Peninsular Malaysia and Indonesia (particularly Sumatra)တွင် ၂၂၇၂ + ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ဆုံးရှုံးမှုတန်ဘိုး ဒေါ်လာ ၁၉.၈ ဘီလီယံရှိခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်မှ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်အထိ - ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း DITWAH ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မှုကြောင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ၆၄၇ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး ဆုံးရှုံးမှုတန်ဘိုး ဒေါ်လာ ၁.၆၄ ဘီလီယံရှိခဲ့သည်။
မေလ ၂၄ ရက် မှ ယခုစာရေးချိန် (နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်အထိ) အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းတွင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးသည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊ မုန်တိုင်း၊ လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းများ -
ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း ၄ ကြိမ်
မုန်တိုင်းငယ် ၃ ကြိမ်
လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း (ပင်လယ်+ကုန်းတွင်း) ၇ ကြိမ်
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်းမှပင်လယ်များတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးသော လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း၊ မုန်တိုင်းငယ်နှင့် ကုန်းတွင်းမုန်တိုင်းငယ်များ
အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာမြောက်ပိုင်း၊ အာရေဗျပင်လယ်၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် ကပ္ပလီပင်လယ်တို့တွင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း/မုန်တိုင်းများ
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ update
၂၀၂၄ ခုနှစ်၏ ပထမဆုံး ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း REMAL သည် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသောလေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း(well-marked-low-pressure-area)စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် DEEP-DEPRESSION(မုန်တိုင်းငယ်)ဖြစ်လာပြီး JTWC မှ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း 01B ဖြစ်ကြောင်းထုတ်ပြန်ပြီးနောက် အိန္ဒိယမိုးလေဝသဌာနမှ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း REMAL အဖြစ်အမည်အတည်ပြုခဲ့သည်။ မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီးမှ ကုန်းတွင်းကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အားပျော့ပျက်ပြယ်ခဲ့သည်။
မုန်တိုင်းအမြင့်ဆုံးလေတိုက်နှုန်း တနာရီ ၈၅ မိုင်အထိရှိခဲ့ပြီး၊ ဗဟိုဖိအားအနိမ့်ဆုံး ၉၇၈ hPa ရှိခဲ့သည်။
မုန်တိုင်း REMAL ၏ မုန်တိုင်းအရှိန်သက်ရောက်မှုကို အိန္ဒိယနိုင်ငံအနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ဒေသများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ခံစားခဲ့ရကြောင်း Wikipedia တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်၏ တတိယမြောက် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း DANA သည် အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ထင်ရှားသောလေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း(well-marked-low-pressure-area)စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် DEEP-DEPRESSION(မုန်တိုင်းငယ်)ဖြစ်လာပြီး၊ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် နံနက်တွင် အမည်ရဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း DANA ဖြစ်လာသည်။
JTWC မှ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း 03B ဖြစ်ကြောင်းထုတ်ပြန်ပြီးနောက် အိန္ဒိယမိုးလေဝသဌာနမှ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း DANA အဖြစ် အမည်အတည်ပြုခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်နေ့ညပိုင်းမှ စတင်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဩရိဿပြည်နယ်ကမ်းခြေအား Habalikhati Nature Camp (Bhitarkanika) and Dhamra Port တို့အနီးမှ ကုန်းတွင်းကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အားပျော့ပျက်ပြယ်ခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့အပူဆုံးမြို့များ
အိန္ဒိယမိုးလေဝသ
ထိုင်း မိုးလေဝသ
ဂြိုဟ်တုပုံ ထိုင်း
ငလျင်သတင်း-ထိုင်း
ဖိလစ်ပိုင် မိုးလေဝသ
Global Wild Fire Information
Weather Forecast Tools (Apps)
